Mijn eerste uitvaart als afscheidsfotograaf
Inhoudsopgave
Voor alles is een eerste keer. Zo ook het fotograferen van een uitvaart als afscheidsfotograaf. En de eerste uitvaart blijft je bij.
- Hoe ga je te werk?
- Hoe zorg je ervoor dat men zich niet stoort aan jouw aanwezigheid?
- Hoe houd je je eigen emoties in bedwang?
- Hoe voorkom je dat je belangrijke momenten mist?
Mijn eerste uitvaart was ook meteen de moeilijkste. Dit was namelijk de uitvaart van mijn schoonzus. Zij is geheel onverwachts overleden op 6 april 2022 en opeens kwam de vraag of ik de uitvaart wilde vastleggen. Natuurlijk doe je dat, maar het was een avontuur!
Afscheidsfotograaf - de eerste keer
Mijn schoonzus Els, overleed op 47 jarige leeftijd door een scheur in haar aorta. Peter en ik werden ’s morgens vroeg gebeld met de melding dat ze er niet meer was.
We zijn naar Zoetermeer gereden om Peters broer en ons nichtje te zien. En toen we daar waren , werd er gewacht op de uitvaartondernemer. De mogelijkheid van het maken van foto’s werd genoemd door sommige mensen die er waren. Wen omdat ik fotograaf ben, én familie, werd mij de vraag gesteld om als afscheidsfotograaf de uitvaart van Els vast te leggen.
Ik had dit nog nooit eerder gedaan. Dus hoe doe je dat? Ik heb natuurlijk ja gezegd en heb daarna contact gezocht met wat fotografen die al uitvaarten vastlegden. Zij hebben me een paar handige tips gegeven over dingen die ik wel of juist niet zou moeten doen tijdens de uitvaart.
Alle apparatuur had ik al, dus daar hoefde ik me geen zorgen over te maken. Een zorg die ik wel had, was: ‘lukt het me om mijn eigen emoties in toom te houden tijdens de uitvaart?’
Hoe gaat een afscheidsfotograaf te werk?
Binnen een week werd me duidelijk hoe je als afscheidsfotograaf (ook wel uitvaartfotograaf genoemd) te werk moet gaan. En dat heb ik in de praktijk toegepast op de vrijdag van de uitvaart.
Het belangrijkste was dat ik zo onzichtbaar mogelijk te werk moest gaan. Als er een toespraak gehouden werd, ben ik op de plaats gebleven waar ik toen was. Ik verplaatste van plek op het moment dat er een wisseling van toespraak naar bijvoorbeeld muziek was.
Ik heb twee camera’s gebruikt, zodat ik geen lenzen hoefde te wisselen. Ik kon op deze manier foto’s van veraf maken die een mooi overzicht gaven van de zaal, de mensen en de foto’s die getoond werden. En met mijn andere camera kon ik vanaf dezelfde plek close-ups maken en goed inzoomen. Want het beeld wat veel mensen hebben is dat je als fotograaf recht voor iemand staat met zo’n toeter van een lens vlakbij en dat je dan huilend op de foto wordt gezet. Gelukkig klopt dat beeld helemaal niet, want dat zou ik ook nooit willen doen.
Hoe om te gaan met je eigen emoties
Het spannendste was wel, ervaren hoe ik met mijn emoties om kon gaanterwijl ik foto’s aan het maken was. Want dat had ik nog nooit eerder gedaan. Bij elke andere uitvaart was ik aanwezig en kon ik me richten op het afscheid nemen. Nu kon dat niet, of in ieder geval, minder. En ik wilde natuurlijk niet in huilen uitbarsten op momenten die juist op de foto moesten komen. En dat vond ik best spannend.
Gelukkig is het gelukt om me vooral te richten op de techniek. Ik ben veel bezig geweest met:
- Hoe is het licht en welke instellingen moet ik binnen/buiten gebruiken?
- Waar gaat iedereen zitten?
- Op welke plekken kan ik goed staan om vanuit verschillende hoeken foto’s te kunnen maken?
- Welke composities zijn mooi voor afscheidsfoto’s?
Dat hielp me om meer bezig te zijn met goede foto’s maken, dan met afscheid nemen.
Ik moet wel zeggen: op het moment dat de kist van mijn schoonzus de aula uit gedragen werd, was het moeilijkste moment en heb ik de tranen wel weg moeten vegen. Maar goed, dat moet ook mogen, toch?
Toen ik de dag erna de foto’s aan het uploaden en selecteren was, toen kwamen de tranen die de dag ervoor er even niet konden zijn. Eigenlijk heb ik een dag later de uitvaart beleefd en heb ik afscheid genomen.
De meerwaarde van afscheidsfoto's
De eerste keer een uitvaart vastleggen heeft me veel geleerd:
- Als ik een uitvaart kan vastleggen van iemand die ik goed kende, kan ik dat ook voor ieder ander die ik niet heb gekend.
- Het lukt me om om te gaan met de emoties tijdens een uitvaart, zonder er zelf in meegesleept te worden.
- Ik heb de vaardigheden om om te gaan met de verschillende licht omstandigheden die je vindt in aula’s e.d.
- Ik kan een volledige uitvaart goed vastleggen en mooi weergeven in een prachtig fotoalbum.
- De manier waarop ik werk, wordt gewaardeerd omdat ik zoveel mogelijk onzichtbaar blijf. Ik heb nu al meerdere keren terug gekregen dat mensen vaak niet door hebben gehad dat ik foto’s aan het nemen was. En dat is in mijn ogen ook precies hoe het zou moeten zijn.
- De afscheidsfoto’s hebben mijn zwager en nicht geholpen in het verwerken van het verdriet en het gemis van hun vrouw en moeder. Tijdens een uitvaart gebeurt er zóveel dat je lang niet alles meekrijgt. Foto’s vullen de gaten.
- Als afscheidsfotograaf leg je subtiele, waardevolle details vast: een hand op een schouder, een omhelzing, een blik. Juist die kleine gebaren laten zien hoeveel iemand betekende.
- Soms kan niet iedereen aanwezig zijn (afstand, gezondheid, werk). Met de foto’s kun je tóch delen hoe het afscheid was.
- Foto’s kunnen helpen bij het herinneren én het plaatsen van de dag. Veel mensen ervaren het als troostend om later in alle rust terug te zien dat het afscheid mooi en liefdevol was.
- Bloemen, kaarsen, kaarten, persoonlijke spullen, de locatie—alles waar met zorg over is nagedacht. Foto’s zorgen dat die betekenisvolle details niet verdwijnen in de drukte van de dag. En na een paar jaar kun je altijd weer die details terugzien.
Afscheidsfoto’s leggen alles vast. Herinneringen die je anders kunt vergeten. Ik vind het een hele mooie manier om een afscheid vast te leggen. Want ook de laatste momenten van iemands leven zijn het waard om vast te leggen en te bewaren.